Asthabhawarthramayan.com

॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ बालकाण्ड ॥ अध्याय सहावा ॥ श्रीरामजन्मप्रसंग ॥ श्रीसद्‌गुरुरामचंद्राय नमः ॥ श्रीरामाचा जन्मकाळ : श्रीरामाचा जन्मप्रभाव । अजन्मा जन्मेल रामराव । पाहूं आला सुरनरसमुदाव । तो नवलाव पाहूं आले ॥ १ ॥ संत एकनाथ महाराज सांगतात श्रीरामांच्या जन्माचा प्रभाव म्हणून देव लोक, मनुष्य समुदाय सगळेच ज्याला जन्म नाही अशा अजन्मा असलेल्या श्रीरामांच्या जन्माचं आश्चर्य पहायला आले. प्रसूतिसमय कौसल्येसी । तंव अयोध्येच्या चौपासीं । विमानें दाटलीं आकाशीं । विबुध वेगेंसी पैं आले ॥ २ ॥ माता कौसल्येच्या प्रसुतीची वेळ आली तेव्हा आयौध्येच्या परिसरात सगळीकडे आकाशात विमानांची दाटी झाली सर्व देव लोक लगबगीनं लवकर आले. सूर्यवंशा येईल रघुनाथ । यालागीं मध्यान्हीं आला आदित्य । लग्नीं साधिला अभिजित । जन्ममुहूर्त राघवा ॥ ३ ॥ आपल्या वंशात भगवान जन्माला येणार आहेत याचा आनंद झाल्याने सुर्य डोक्यावर येतो तेच श्रीरामाचे जन्म मुहूर्त आहे. वक्री अतिचर होऊन । वेगीं चालोनि आपण । केंद्री आणि उच्चस्थान । तेथे ग्रहगण स्वयें आले ॥ ४ ॥ प्रत्येक ग्रह ज्या स्थितीत माणसाला अनुकूल असतात त्या अनुकूल र...

॥ श्रीएकनाथमहाराजकृत ॥ ॥ श्रीभावार्थरामायण ॥ बालकाण्ड ॥ अध्याय पाचवा ॥ ॥ श्रीसद्‌गुरुरामचंद्राय नमः ॥ कौसल्येचे डोहाळे : पूर्वकथेचे अनुसंधान । कौसल्यें उघडिले नयन । डोहाळे पुसावसा जाण । राजा सावधान स्वयें जाला ॥ १ ॥ कथेचे अनुसंधान असे की मागच्या अध्यायात कौसल्येने डोळे उघडले की लगेचच राजा डोहाळे विचारण्यासाठी सावधान झाला. कौसल्या रामगर्भें स्वरूपस्थिती । राजा प्रवृत्तिधर्में पुत्रार्थी । दोहींच्या संवादाची प्रीती । डोहळे निश्चिती अवधारा ॥ २ ॥ कौसल्येच्या गर्भात प्रभू श्रीराम असल्यामुळे कौसल्या श्रीरामस्वरुपावर आहे व राजा संसारींक प्रवृत्तीने पुत्रलोभार्थी आहे या प्रेमपुर्वक दोघांचा संवाद व डोहाळे ऐका. राजा म्हणे स्वमुखें कांते । काय आवडीं आहे तूतें । वेगीं सांग डोहळ्यांतें । सांडी परतें भ्रमासी ॥ ३ ॥ राजा दशरथ म्हणतो हे प्रिये तुला काय आवडते,तुझे डोहाळे काय आहे ते मला कोणताही संभ्रम न ठेवता सांग.  येरी म्हणे मी अवघा राम । मजमाजी तंव कैंचा भ्रम । अवतरलों पुरुषोत्तम । देवांचे श्रम फेडावया ॥ ४ ॥ राजाचे बर बोलणे ऐकून कौसल्या बोलू लागली मी संपुर्ण राम आहे माझ्यात कशाचा भ्रम?मी पुरुषोत्त...